Finanse

Podsystem rynkowy będący częścią składową systemu finansowego charakteryzuje się tym, że do osiągnięcia celu wykorzystuje się mechanizmy rynkowe, natomiast podsystem publiczny posługuje się mechanizmem tworzenia i przepływu środków pieniężnych w trybie nieprywatnym (publicznym), w związku szeroko rozumianą działalnością państwa, które interpretowane jest jako władza centralna a także jednostek samorządu terytorialnego. To właśnie ta specyficzna działalność państwa polegająca na realizacji zadań publicznych wymaga uruchomienia mechanizmów pieniężnych specyficznych dla publicznego systemu finansowego.

Finanse publiczne są nauką o publicznych zasobach pieniężnych, natomiast przeciwieństwem są finanse prywatne.

Przedmiotem badań finansów prywatnych jest bogactwo w formie płynnej, tzn. dającej się natychmiast transferować (gotówka, kredyty bankowe, wkłady na rachunkach bieżących itp.), będące w dyspozycji osób fizycznych lub innych podmiotów prywatnych. najogólniej rzecz ujmując              F i n a n s e   P r y w a t n e to bogactwo wykorzystywane wg zasad prawa prywatnego.

Podobieństwo jakie istnieje między finansami publicznymi a finansami prywatnymi sprowadza się do prawie identycznych problemów:
-    sporządzania budżetu i kierowania jego wykonaniem,
-    ograniczania wydatków,
-    uzyskiwania dochodów zwyczajnych i nadzwyczajnych,
-    kontroli,
-    rachunkowości,
-    skarbowości itp.

Takie zmniejszenie skali jest bardzo wygodne, lecz istnieją w tym obszarze zasadnicze różnice:

    zasadnicze różnice wynikają z faktu, że równowaga finansów prywatnych i przemieszczenia prywatnych zasobów są kształtowane przez prawa gospodarki rynkowej (np. prawo popytu i podaży na kapitałowym wyznaczające stopę procentową), natomiast równowaga finansów publicznych i przemieszczenia zasobów publicznych są zdominowane przez interwencję państwa i wyznaczane przez władzę publiczną.

    Państwo dysponuje środkami przymusu zapewnienia sobie wpływów, samo z kolei nie podlega przymusowi w zakresie dokonywania wydatków, czyli nie istnieje droga egzekucji przymusowej wobec państwa. W przypadku osób prywatnych sytuacja jest odwrotna.
    Finanse publiczne wyrażają się w pieniądzu, nad którymi w mniejszym bądź większym stopniu sprawuje kontrolę państwo, a kolei prywatne osoby nie mają w tym względzie żadnego wpływu,
    Finanse prywatne są ukierunkowane na osiąganie dochodów i osiąganie zysku, natomiast Finanse publiczne są instrumentem realizacji interesu ogółu, dobra ogółu
    Wielkość zasobów należąca do finansów publicznych jest nieporównywalnie większa, od tych, którymi mogą dysponować podmioty prywatne.